PK1 - Poslovna knjiga prihoda i rashoda

Do prozora "Poslovna knjiga prihoda i rashoda PK 1" dolazi se iz opcija glavnog menija programa "Finansijska operativa", na sledeći način "Dokumenti - Otvori - Finansijske knjige - PK-1" ( vidi sliku ) ili klikom na ikonu "PK1" u osnovnom meniju. PK-1 knjiga (Poslovna knjiga prihoda i rashoda) se koristi u sistemu prostog knjigovodstva. U poslovnu knjigu PK1 - Poslovna knjiga prihoda i rashoda knjiže se prihodi od prodaje dobara i usluga, prihodi od finansiranja, vanredni prihodi, poslovni rashodi koji se odnose na ostvareni prihod i drugi podaci od značaja za praćenje prihoda i rashoda.

Opis prozora "Poslovna knjiga prihoda i rashoda PK-1"

Prozor "Poslovna knjiga prihoda i rashoda PK-1" se sastoji iz tri dela: na vrhu se nalazi filter za pretragu PK-1, u sredini se prikazuju unete knjižne stavke i na dnu se nalazi editor za ručno knjiženje stavki u "PK 1" knjigu.

Oblast filtera prozora "Poslovna knjiga prihoda i rashoda PK-1"

Oblast prikaza knjiženja u PK-1

U srednjem delu prozora "Poslovna knjiga prihoda i rashoda PK-1" izlistavaju se stavke svih izvršenih knjiženja u PK-1 knjigu. Prikaz stavki se generiše u skladu sa postavljenim kriterijumom pretrage.

Oblast editora PK-1

U editor se unose svi podaci neophodni za formiranje jedne stavke knjiženja. Ti podaci su neophodni za pravilno knjiženje poslovnih promena s tim da postoji zabrana editovanja određenog broja polja ukoliko je stavka za knjiženje kreirana automatski. Ta polja su bez fokusa (zasivljena).

Stavke za knjiženje u PK-1 knjigu se unose ručno. Ručni unos je isti kao u drugim aplikacijama Calculus-a 12. Potrebno je ubaciti novi red i popuniti potrebna polja u okviru editora. Sva potrebna knjiženja se mogu generisati automatski i tom prilikom program za potrebna knjiženja koristi podatke unete u izvod žiro računa i pomoćne knjige prostog knjigovodstva. Da pokrenete proceduru automarskog formiranja stavki "PK-1" knjige kliknite na dugme Formiraj, (vidi sliku) Za automatsko generisanje stavki PK-1 knjige kliknite na dugme Formiraj..

Definisanje tipova knjiženja u PK-1

Pre unosa početnog stanja u "PK-1" knjigu ili bilo kakvog početnog knjiženja, a naročito pre prvog automatskog formiranja PK-1, kliknite na dugme Tipovi, (vidi sliku) Dugme "Tipovi"..

Otvara se prozor "Tipovi stavki za PK-1" koji se sastojii iz dva podprozora - "Tipovi" i podprozora "Kolone" (vidi sliku) Prozor "Tipovi stavki za PK-1".:

U gornjem delu prozora "Tipovi stavki za PK-1" nazvanim "Tipovi" definisani su tipovi koji se prilikom ručnog unosa stavki mogu izabrati iz padajuće liste polja "Tip" u listiću "Opis". Predefinisano je 19 "tipova", ali se po potrebi mogu dopuniti novim. (vidi sliku) Prozor "Tipovi stavki za PK-1" - podprozor "Tipovi"..

U donjem delu prozora "Tipovi stavki za PK-1" nazvanim "Kolone" za svaki tip knjiženja uneti su nazivi kolona iz PK-1 knjige koji odgovaraju nazivima na propisanom obrascu ove knjige, (vidi sliku) Prozor "Tipovi stavki za PK-1" - podprozor "Kolone".. Svakom tipu stavke u okviru podprozora "Tipovi" pridružen je određen broj kolona PK-1 knjige. Prilikom ručnog knjiženja stavki u PK-1, u listićima "Opis, Prihod i PDV i Rashod i račun biće dostupna za unos samo odgovarajuća polja u okviru ovih listića. Na taj način olakšan je unos a greške prilikom knjiženja svedene na minimum.

Opis svrhe polja u listićima

Unos podataka u poslovnu knjigu prihoda i rashoda PK–1

• Polje "Tip:" - izaberite tip poslovne promene iz padajuće liste;

• Polje "Datum knjiženja:" - datum knjiženja poslovne promene u poslovnoj knjizi;

• Polje "Opis:" - opis knjiženja poslovne promene: naziv, račun, izveštaj banke o prometu na tekućem računu preduzetnika, fiskalni isečak, obračun amortizacije, popisna lista o promeni cena i dr. na osnovu koje je knjižena poslovna promena;

• Polje "Datum dok.:" - datum dokumenta (knjigovodstvene isprave);

• Polje "Broj dok.:" - broj dokumenta (knjigovodstvene isprave);

• Polje "Komitent:" - iz padajuće liste bira se naziv komitenta.

• Polje "Prihodi od dobara sa PDV opšta stopa:" - unosi se prihod od dobara sa PDV po opštoj stopi;

• Polje "Prihodi od dobara sa PDV posebna stopa:" - unosi se prihod od dobara sa PDV po posebnoj stopi;

• Polje "Prihodi od dobara bez PDV:" - unosi se prihod od dobara bez PDV;

• Polje "Prihodi od usluga sa PDV:" - unosi se prihod od usluga sa PDV;

• Polje "Prihodi od usluga bez PDV:" - unosi se prihod od usluga bez PDV;

• Polje "Ostali priodi:" - unosi se ostali prihodi prema vrstama prihoda u skladu sa zakonom kojim se uređuje raunovodstvo i revizija i podzakonskim propisima kojim se uređuje kontni okvir i sadržina prihoda u kontnom okviru za preduzeća, zadruge i preduzetnike (grupe računa 63. - 69);

• Polje "PDV obračunati:" - unosi se iznos obračunatog PDV za isporučena dobra i usluge;

• Polje "PDV prethodni:" - unosi se iznos prethodnog poreza iskazanog u fakturama za isporučena dobra i usluge;

• Polje "PDV uplaćeni:" - unosi se podatak o iznosu uplaćenog PDV; ovaj podatak se unosi na osnovu naloga o izvršenoj uplati po podnetoj prijavi u skladu sa propisima koji uređuju PDV, za poreski period; ako je u poreskom periodu iskazan iznos prethodnog poreza veći od iznosa obračunatog poreza z a isporučena dobra i usluge, u ovu kolonu unosi se iznos iz naloga za koji je izvršen povraćaj, s tim što se taj iznos knjiži crvenim stornom (-).

Paralela: PK1 <-> Dvojno knjigovodstvo

• Koloni 7 - Ostali prihodi prema vrstama prihoda u skladu sa zakonom kojim se uređuje računovodstvo i podzakonskim propisima kojim se uređuje kontni okvir i sadržina prihoda u kontnom okviru za preduzeća, zadruge i preduzetnike odgovaraju grupe 63 do 69.

• Polje "Vrednost robe:" - preduzetnici - obveznici PDV unose nabavnu vrednost robe (neto-fakturna vrednost i direktni troškovi nabavke - zbir iznosa iz kol. 6 i 7 iz evidencije KL), rezervnih delova namenjenih prodaji (servisiranje), nabavnu vrednost reprodukcionog materijala, nabavnu vrednost alkoholnih pića i namirnica u ugostiteljstvu (iz fakture dobavljača), nabavnu vrednost otkupljenog zlata i drugog materijala koji se koristi za izradu novog proizvoda (iznos iz kolone 5 - evidencije PM); obveznici PDV koji prodaju komisionu robu u kolonu 12 unose vrednost robe, odnosno proizvoda koji po ugovoru plaćaju komitentu (iznos iz kolone 7 – evidencije KR); iskazan PDV u fakturama dobavljača unosi se u kolonu 10 - prethodni PDV; preduzetnici koji nisu obveznici PDV u kolonu 12 unose nabavnu vrednost sa iskazanim prethodnim PDV u fakturi dobavljača;

• Polje "Vrednost proizvoda:" - preduzetnici - obveznici PDV unose vrednost sopstvenih proizvoda bez PDV (osim ugostitelja ), ako se ovi proizvodi prodaju krajnjim potrošačima; zlatarske radnje u kolonu 13. unose vrednost proizvedenih sopstvenih proizvoda (iznos iz kolone 7 iz evidencije PM pomnožen prodajnom cenom bez PDV); ugostiteljske radnje u kolonu 13 unose vrednost jela i pića po prodajnim cenama sa ukalkulisanim PDV za usluge konzumiranja jela i pića na licu mesta (iznos kolone 13 iz evidencije DPU); preduzetnici koji nisu obveznici PDV u kolonu 13 unose vrednost sopstvenih proizvoda bez PDV;

• Polje "RUC:" - preduzetnici koji obavljaju trgovinsku i ugostiteljsku delatnost, nezavisno od toga da li su obveznici PDV, unose iznos razlike u ceni kolona 8 iz evidencije KL; prilikom vršenja nivelacije cena robe unosi se i iznos povećanja ili smanjenja prodajne cene robe na osnovu popisne liste, a u slučaju smanjenja cena, iznos tog smanjenja označava se znakom "storno" - zaokruživanjem iznosa i oduzima se od zbira iznosa u kolonama gde je knjižen; u kolonu 14 preduzetnici koji obavljaju komisionu delatnost unose iznos razlike u ceni kolona 8 iz evidencije KR;

• Polje "Obračunati PDV:" - preduzetnici - obveznici PDV koji obavljaju trgovinsku delatnost na malo, vrše komisionu prodaju ili sopstveno proizvedene proizvode stavljaju u promet krajnjim potrošačima, unose iznos obračunatog PDV iz kolone 11 evidencije KL ili iznos PDV, koji se dobija množenjem prodajne vrednosti (koju čini proizvod količine iz kolone 6 i iznosa prodajne cene iz kolone 8 iz evidencije GP) i propisane stope PDV ili iznos iz kolone 9 iz evidencije KR; prilikom vršenja nivelacija cena unosi se i povećan, odnosno smanjen PDV po osnovu nivelacija cena, kao i po osnovu povećanja propisanih stopa PDV;

• Polje "Troškovi zarada:" - unose se troškovi zarada, naknada i ostali lični rashodi. Preduzetnici - obveznici PDV u ovo polje unose neto vrednost iz fakture dobavljača bez iskazanog PDV a iskazani PDV unose u polje "PDV prethodni:", a preduzetnici koji nisu obveznici PDV unose vrednost iz fakture dobavljača sa uključenim PDV;

• Polje "Troškovi proizv.usl:" - unose se troškovi proizvodnih usluga, amortizacija i nematerijalni troškovi. Preduzetnici - obveznici PDV u ovo polje unose neto vrednost iz fakture dobavljača bez iskazanog PDV a iskazani PDV unose u polje "PDV prethodni:", a preduzetnici koji nisu obveznici PDV unose vrednost iz fakture dobavljača sa uključenim PDV;

• Polje "Finansijski rashodi:" - unose se finansijski i ostali rashodi. Preduzetnici - obveznici PDV u ovo polje unose neto vrednost iz fakture dobavljača bez iskazanog PDV a iskazani PDV unose u polje "PDV prethodni:", a preduzetnici koji nisu obveznici PDV unose vrednost iz fakture dobavljača sa uključenim PDV;

• Polje "Uplata:" - podaci o prometu na računu preduzetnika prema izvodu o promenama i stanju na računu kod banke za iznos izvršenih uplata na račun;

• Polje "Isplata:" - podaci o prometu na računu preduzetnika prema izvodu o promenama i stanju na računu kod banke za iznos izvršenih isplata sa računa.

Sve obaveze po osnovu poreza se placaju sa racuna i knjize u kolonu 21 PK1 knjige.

Paralela: PK1 <-> Dvojno knjigovodstvo

• Koloni 17 Troškovi zarada,naknada i ostali lični rashodi odgovara sve ono sto je pod grupom 52 Kontnog plana za privredna drustva ,zadruge ,druga pravna lica i preduzetnike.

• Koloni 18 Troškovi proizvodnih usluga, amortizacija i nematerijalni troškovi odgovaraju grupe računa 53 do 55 Kontnog plana.

• Koloni 19 Finansijski i ostali troškovi odgovaraju grupe računa 56 do 59 Kontnog plana.

Knjiženje u PK-1

Klikom na dugme "Formiraj" u okviru editora, otvara se podprozor "Formiranje PK-1" za unos obračunskog perioda (vidi sliku) . Predefinisani obračunski period odgovara poslovnoj godini baze podataka (vidi sliku) . Unesite obračunski period azatim kliknite na dugme "Formiraj". Program automatski popunjava knjigu PK-1 na osnovu modela knjiženja koji su definisani za svaku kombinaciju Tip stavke – Kolona PK-1 u prozoru Tipovi stavki za PK-1 koji se otvara klikom na dugme Tipovi u okviru editora (vidi sliku) . Do modela se dolazi klikom na dugme "Knjiženje" u prozoru "Tipovi stavki za PK-1" (vidi sliku) Prozor "Tipovi stavki za PK-1"..

Tipovi stavki za PK-1

U podprozoru "Tipovi" prozora "Tipovi stavki za PK-1" selektujte naziv tipa dokumenta za koji treba postaviti knjiženje, pa mu zatim u podprozoru "Kolone" dodelite sve one kolone PK-1 knjige, tako što će te ubaciti nove redove za izbor svih polja iz kojih će se puniti istoimene kolone PK-1 knjige, (vidi sliku) Dodela kolona PK-1 tipu dokumenta. Sada selektujte u podprozoru "Kolone" red sa nazivom kolone za koju postavljate šemu knjiženja i kliknite na dugme "Knjiženje" u donjem desnom uglu.

Prozor "Knjiženje PK-1"

Kliknite na dugme "Knjiženje" u donjem desnom uglu prozora "Tipovi stavke za PK-1" da otvorite prozor "Knjiženje PK-1", (vidi sliku) Dugme "Knjiženje".

U podprozoru "Vrste dokumenata" prozora "Knjiženje PK-1" selektujte vrstu dokumenta za koji treba postaviti knjiženje, pa zatim u podprozoru "Knjiženje" u koloni "Knjižna stavka" selektujte knjižnu stavku – vrednost iz selektovanog dokumeta koja će biti prikazana u koloni PK-1. Definišite iznos koji će se prikazivati u koloni u skladu sa poreskim statusom preduzetnika. U kolonu "Konto" unesite prve dve cifre konta iz kontnog plana (grupe konta npr. 52 - bruto zarade ). Ukoliko za istu vrstu dokumenta može biti vezano više grupa konta tada ih navedite odvejene zarezom (npr. 53,54,55) (vidi sliku) Određivanje grupe konta za popunjavanje kolone "Troškovi zarada, naknada i ostalii lični rashodi" knjige PK-1.. Isti postupak ponovite i za ostale vrste dokumenata u podprozoru "Vrste dokumenata" prozora "Knjiženje PK-1".

PRIMER

Na primer, kroz izvod tekućeg računa evidentirana je isplata zarada, poreza i doprinosa na zarade. Kako bi svi ovi iznosi bili uneti u kolonu 17. "Troškovi zarada, naknada i ostali lični rashodi" PK-1 knjige, neophodno je da u samom izvodu u polje "Kto: unesete konto 5200 ili bar klasu tog konta (52), (vidi sliku) Knjiženje u izvodu tekućeg računa za PK-1..

U knjizi PK-1 knjiženja su sprovedena preko kolone 17., (vidi sliku) Knjiženje doprinosa na zarade..

Zatvaranje obračunskog perioda u PK-1

Po isteku svakog obračunskog perioda, podaci iz polja "Prihodi od dobara sa PDV opšta stopa:", "Prihodi od dobara sa PDV posebna stopa:", "Prihodi od dobara bez PDV:", "Prihodi od usluga sa PDV:", "Prihodi od usluga bez PDV:", "Ostali prihodi:" (kolone od 4 do 8 PK-1) iskazuju se kao kumulativni zbir ostvarenog prometa u periodu od 1. januara tekuće godine do kraja odgovarajućeg perioda.

Na kraju poslovne godine radi iskazivanja finansijskog rezultata, vrši se sabiranje podataka iz svih kolona i njihov zbir se iskazuje u vidu međuzbira pre zaključivanja poslovnih knjiga, i to:

• U polje (kolona 12 PK-1), unosi se nabavna vrednost zaliha robe, reprodukcionog materijala i rezervnih delova, utvrđena popisom na kraju godine; ukupan zbir iznosa nabavne vrednosti iz kolone 12, umanjen za nabavnu vrednost utvrđenu popisom na kraju godine, predstavlja ukupan iznos nabavne vrednosti prodate robe, repromaterijala sadržanih u prodatim proizvodima i ugrađenih rezervnih delova, a popisno stanje iskazuje se kao početno stanje u poslovnim knjigama za narednu godinu; u kolonu 12 unosi se i srazmeran deo reprodukcionog materijala u zalihama proizvoda iz kolone 13 poslovne knjige PK-1;

• U polje "Vrednost robe" (kolona 19 PK-1) u listić "Rashod i račun" unosi se ispravka vrednosti na teret vanrednih rashoda kada se utvrdi da na kraju godine nije izvršena naplata prodatih proizvoda, robe i usluga, a od dana dospelosti za naplatu do kraja godine je proteklo više od 60 dana; kad se u toku naredne godine izvrši naplata tog potraživanja, ispravljen iznos knjiži se u korist prihoda u polje "Ostali prihodi:" (kolona 7. PK-1) - listić "Prihodi i PDV".